Wie nieuw bij ZIEN in de klas komt werken, stelt zichzelf voor aan de hand van drie feiten over zichzelf. Nadat ik mijn collega’s had verteld over mijn hobby (musical) en hoe ik aan de naam van mijn zwarte kat was gekomen (eerst de naam, toen de kat), kwam ik met mijn laatste feitje: ‘Ik heb dit jaar al 130 boeken gelezen.’

Dat leverde nogal wat reactie op. Al snel stond ik bekend als de collega die zoveel boeken leest.

‘Maar hoe doe je dat dan?’ 

Deze vraag krijg ik niet alleen van mijn collega’s. Als dyslexiebehandelaar kom ik geregeld ouders tegen die moeite hebben om hun kind aan het lezen te krijgen. Dit is goed te begrijpen. Als lezen zoveel moeite kost, is het logisch dat het plezier er snel vanaf kan gaan. Maar naast het feit dat lezen moeilijk is voor deze kinderen, zijn we het ook niet meer gewend om onszelf de rust te gunnen om even dat boek op te pakken en onze aandacht alleen daarop te richten. Dat geldt niet alleen voor kinderen, maar ook zeker voor volwassenen. En laten zij nou net het voorbeeld zijn waar de kinderen naar kijken en van kopiëren. Er moet dus ruimte ontstaan voor een nieuwe gewoonte. 

Wat is daar voor nodig? Nou, heel veel oefenen! Het valt namelijk echt te leren. Niet in één keer, maar in kleine stapjes. Zoals leren werkt. Maar hoe pak je dat aan? Met de volgende stappen hoop ik je een klein beetje op weg te helpen. 

Stap 1. Vind het juiste boek
Lezen staat of valt bij leesplezier. Haal jij geen plezier uit het boek dat je leest, dan is de kans groot dat je het niet uitleest. Hoe vaker dat gebeurt, hoe groter de kans dat je gaat denken; ik vind lezen niet leuk. Kies dus een boek waar jouw kind enthousiast van wordt! Of dat nou is omdat de tranen over de wangen rollen van het lachen, omdat het ze doet beven van spanning of omdat ze allerlei nieuwe dingen leren over een onbekend onderwerp; dat is allemaal goed! Ga op zoek naar een boek waar jouw kind echt op aan gaat.

Beginnen jullie aan een boek, maar blijkt het niet zo leuk als gedacht? Lees dan samen nog een klein stukje verder. Wie weet heeft het verhaal nog wat meer tijd nodig om op gang te komen. Wordt het niet beter? Lees het boek dan niet uit. Leg het weg en probeer het gewoon opnieuw met een ander boek. Er is nog zoveel keus!

Stap 2. Zien lezen doet lezen!
Het vinden van het juiste boek klinkt heel makkelijk, maar ik ben me ervan bewust dat juist die stap ontzettend moeilijk is. Ga maar eens naar de bibliotheek of boekwinkel en je wordt overweldigd door de hoeveelheid aan boeken. Juist die grote keuze kan het lastig maken om te beginnen. Mijn tip aan ouders is dan ook; verdiep jezelf eens in kinderboeken! Laat niet alleen jouw kind een boek uitkiezen, maar neem er zelf ook een mee en lees het. Er zijn namelijk ontzettend veel leuke en mooie kinderboeken! Door zelf ook enkele titels te proberen, wordt het makkelijker om jouw kind tips te geven. En wie weet wakkert het jouw eigen leesplezier ook wel aan!

Het helpt ontzettend als je als ouder de tijd neemt om zelf te lezen. Doe dit niet pas als je kind in bed ligt, maar juist in zijn of haar bijzijn! Zien lezen, doet lezen. Het biedt bovendien de kans om samen met elkaar in gesprek te gaan over wat jullie lezen en kan zo een moment zijn waarop je als ouder weer wat dichter tot je kind komt. 

Stap 3. Kies een vast moment om te lezen
Als je een nieuwe gewoonte wilt aanleren, helpt het om hier een vast moment voor te kiezen. Als een leerling net begint met dyslexiebehandelingen, raad ik dat ook aan als het om huiswerk gaat. Iets nieuws wordt sneller routine als het steeds op hetzelfde moment gebeurt. Je hoeft dan niet de hele dag te denken ‘oh ja, ik moet ook nog een keer lezen vandaag’. Dat scheelt tijd, én energie. Een veelvoorkomend moment is het voorlezen voor het slapen. Maar je kan ook de wekker eens iets eerder zetten en samen een momentje van rust creëren voordat de dag echt begint. Mijn ervaring is dat je dag zo een stuk relaxter begint en het ochtendritueel minder gehaast voelt!

Of kies samen met je kind een moment overdag, zoals voor of na het avondeten. Moeten jullie samen oefenen (bijvoorbeeld omdat de dyslexiebehandelaar dat van jullie vraagt), zorg dan dat er ook nog een moment is waarop je in je eigen boek leest. Draag uit dat lezen niet alleen een ‘moetje’ is, maar dat het juist ook een vorm van ontspanning is. 

Stap 4. Vraag om advies
Heb je alles van jouw favoriete schrijver gelezen? Ga dan eens op zoek naar een andere auteur. Schakel daarbij vooral de hulp van anderen in. In de bibliotheek of boekwinkel lopen mensen rond die je met liefde adviseren welk boek bij jou past. Vertel dit dan aan deze medewerkers en laat ze je eens een nieuwe tip geven! Of misschien weet je dat de leerkracht van jouw kind ook gek van lezen is. Ik weet zeker dat hij of zij jullie dan met liefde van nieuwe tips voorziet.

Wil je toch liever zelf op zoek naar een nieuw boek? Kijk dan eens op de website van de uitgeverij van een boek dat jij leuk vond. ZIEN in de Klas werkt samen met uitgeverij Billy Bones. Samen proberen we lezen voor iedereen toegankelijk te maken. Billy Bones heeft ontzettend veel boeken met uiteenlopende onderwerpen. Houdt jouw kind van gamen? Misschien is de serie Gamehelden van Marcel van Driel dan wel iets voor jullie! Is jouw dochter gek van paarden? Lees dan eens de boeken van Iris Boter zoals Sam en de ontsnapte pony. Of duik in de geschiedenis van Amsterdam in het boek Leeuw met strepen – heel geschikt voor kinderen die liever lezen over iets wat gebaseerd is op het echte leven. 

Ook online zijn ontzettend veel boekentips te vinden! Kies bijvoorbeeld eens een boek uit de Grote Vriendelijke 100. Dit is een lijst van de mooiste 100 kinderboeken. Ieder jaar stemmen duizenden volwassen op hun vijf favoriete kinderboeken. Vervolgens wordt hier een mooie lijst van gemaakt door de mannen van De Grote Vriendelijke Podcast (tip: luister hier eens naar, want ook hier worden veel goede tips gegeven! Doe dit wel zonder je kind, want hoewel de podcast over kinderboeken gaat, is hij wel degelijk gericht op volwassenen). 

Stap 5. Geef niet op
Een nieuwe gewoonte aanleren kost tijd. Het vinden van het juiste boek en ontdekken wat je leuk vindt, kan best even duren. Leg de lat niet te hoog voor jezelf en jouw kind. Jullie hoeven niet meteen elke dag een halfuur achter elkaar te lezen. Al lezen jullie iedere dag vijf minuten, je zult zien dat die kleine verandering al veel los kan maken. Wanneer je dan een keer bezig bent in een boek dat je echt aanspreekt, blijf je vanzelf een keer ongemerkt langer doorlezen.

Lukt het lezen in een boek echt even niet meer, probeer dan af te wisselen met bijvoorbeeld een luisterboek. Blijf het leesmoment op de dag vasthouden, maak tijd voor verhalen en laat alle andere prikkels op dat moment even aan je voorbij gaan. En probeer na het luisterboek weer een fysiek boek op te pakken. 

Geef jezelf en je kind de tijd om weer te leren lezen, maar vooral te leren genieten van het moment van rust dat het kan zijn. En wie weet zeggen jullie dan over een tijdje ook wel: ‘Ik heb dit jaar al 130 boeken gelezen.’