Schoolbegeleiding Executieve functies
We ondersteunen scholen op school-, groeps- en leerlingniveau bij het creëren van een effectieve leeromgeving op het gebied van executieve functies en executieve vaardigheden zoals planning, inhibitie, taakinitiatie, emotieregulatie en werkgeheugen.
Executieve functies en executieve vaardigheden in de klas
Executieve Functies zijn cognitieve processen in je brein, die het mogelijk maken om je eigen gedrag te sturen. Het (zichtbare) gedrag dat eruit voortkomt, noemen we zelfsturing ofwel Executieve Vaardigheden.
Zelfsturend gedrag komt niet uit de lucht vallen, ook dat wordt geleerd. Om gedrag onder de knie te krijgen is het belangrijk om gedrag aan te leren: voordoen, samen doen en oefenen binnen een rijke (leer)omgeving. Onze hersenen maken nieuwe verbindingen en we krijgen het gedrag steeds beter onder de knie. Dit noemen we neuroplasticiteit. Executieve Functies ontwikkelen en Executieve Vaardigheden zijn te leren. Vanuit ZIEN in de Klas bieden we verschillende begeleidingsmogelijkheden om hieraan te werken.
Trajecten executieve functies en executieve vaardigheden
Ga met je muis over de verschillende blokken om meer te lezen.
De bootmetafoor over executieve functies van ZIEN in de Klas
De executieve functies noemen we ook wel de regelfuncties van de hersenen, die nodig zijn om ons gedrag te sturen, om zo doelgericht en efficiënt te kunnen handelen. Deze regelfuncties gebruiken we iedere dag, of je nu een afspraak bij de huisarts maakt, boodschappen doet of een moeilijke rekentaak oplost. Bij alles doe je een beroep op de executieve functies. Om de executieve functies en hun werking beter te begrijpen en uit te kunnen leggen is een metafoor handig. Zo spreek je dezelfde taal en wordt het communiceren met leerlingen, en ook met ouders, makkelijker. Wij leggen de executieve functies uit aan de hand van het besturen van een boot.
Hieronder lees je per blok meer over de executieve functies en bijbehorende metafoor. Beweeg je muis over één van de executieve functies om er meer over te lezen.
De bootmetafoor komt uit onze Wijzer in Executieve Functies. Deze Wijzer bieden we aan in twee vormen:
– Voor groep 1 t/m 4
– Voor groep 5 t/m 8
Metacognitie
Hoe ondersteun ik mijn leerlingen op het gebied van executieve functies?
Executieve functies zijn de regelfuncties van de hersenen die nodig zijn om gedrag en leren te sturen. Om leerlingen effectief te ondersteunen bij hun zelfsturing, kun je de volgende basisprincipes toepassen:
• Creëer een rijke leeromgeving: richt de klas zo in dat er een duidelijke structuur is waarin leerlingen actief kunnen oefenen met vaardigheden zoals plannen, concentreren en emotieregulatie.
• Gebruik de metafoor van de boot: maak de functies visueel. Met de metafoor van de boot kun je aan kinderen heel laagdrempelig uitleggen wat executieve functies zijn en hoe dit van invloed is op hun leerproces.
• Focus op eigenaarschap: zorg ervoor dat de ondersteuning er altijd op gericht is dat de leerling zichzelf op den duur beter kan aansturen in de klas.
Wil je weten hoe je dit als school, leerkracht of kwaliteitscoördinator (KC’er) structureel aanpakt? Neem contact met ons op voor advies op maat of ontdek onze Wijzer in Executieve Functies in de webwinkel van ZIEN in de Klas.
Inspiratie
Deze downloads geven direct handvatten en inspiratie om met Executieve Functies en Executieve Vaardigheden aan de slag te gaan op school en in de klas.
Observatielijsten groep 1 tot en met 4
Observatielijsten groep 5 tot en met 8
Metafoor Executieve Vaardigheden VO
Gevoelsthermometer
Prikkelregulatie in de klas
Versterk je veerkracht
Bekijk ook eens deze artikelen:
Benieuwd hoe we jouw school kunnen helpen met executieve functies?
Benieuwd wat we voor jouw school kunnen betekenen. Neem vrijblijvend contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.